2025 yil 15 avgustdan boshlab O‘zbekiston Respublikasi bo‘ylab barcha maktablar va maktabgacha ta’lim muassasalarida “Majburiy mehnatga qarshi kurash haftaligi” boshlanadi. Bu tashabbus mehnat inspeksiyasi tomonidan ilgari surilgan bo‘lib, so‘nggi paytlarda ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda keng muhokama qilingan faktlarga javoban amalga oshirilmoqda.
Ushbu haftalik davomida quyidagi asosiy yo‘nalishlar bo‘yicha ish olib boriladi:
-
Tekshiruvlar va nazorat: Maktablar va bog‘chalarda o‘qituvchilar hamda tarbiyachilarni o‘z vazifasiga tegishli bo‘lmagan ishlar — masalan, ta’mirlash, hududni obodonlashtirish kabi —ga majburlash holatlari bo‘yicha keng ko‘lamli tekshiruvlar o‘tkaziladi.
-
Ma’lumotlar tahlili va chora: Ijtimoiy tarmoqlarda va matbuotda tarqalgan ma’lumotlar asosida taxminan 10 ta fakt tasdiqlangan. Bu bilan yuzaga kelgan holatlar uchun javobgar bo‘lgan mansabdor shaxslarga nisbatan ma’muriy chora ko‘rilgan.
-
Mas’uliyatni aniqlash: Ishga tortishning har qanday shakli — bevosita ishtirok etgan shaxslar yoki bunday holatlarni rag‘batlantirgan mas’ullar — ham mas’ul hisoblanadi va bu borada tegishli choralar ko‘riladi.
-
Axborot va ogohlik: Inspeksiya jamoatchilikni bu kabi vaziyatlarni xabar qilishga chaqiradi. Mas’ullar ishni chuqur o‘rganib, bu holatlarga sabab bo‘luvchi sharoitlarni bartaraf etishi lozim.
O‘zbekistonning majburiy ishlar, jumladan, bolalar mehnati va majburiy mehnatga qarshi kurashdagi tajribasi global miqyosda ijobiy baholangan. Xususan, 2025 yil 12 iyun kuni Shveytsariyaning Jeneva shahrida bo‘lib o‘tgan Xalqaro Mehnat Tashkilotining 113-sessiyasida O‘zbekiston tajribasi “model” sifatida e’tirof etilgan.
Bundan tashqari, O‘zbekiston 1930 yilgi va 1957 yilgi ILO Konvensiyalarini, 29‑konvensiya bo‘yicha Protokolga qo‘shilgan, yangi Konstitutsiya va Mehnat kodeksi bu sohada qat’iy normativ-huquqiy asosni tashkil etadi.
“Majburiy mehnatga qarshi kurash haftaligi”ni tashkil etish O‘zbekiston hukumati tomonidan mehnat huquqlarini himoya qilishda muhim qadam bo‘lib, bu orqali o‘qituvchilarning huquq va erkinliklarini mustahkamlash, qonuniy normalarga rioya qilish hamda ijtimoiy adolatni ta’minlashga qaratilgan.
Bu tashabbus nafaqat xolis tekshiruvlar o‘tkazishga, balki keng jamoatchilikni bu jarayonlarga jalb etishga xizmat qiladi.