2026-yil 1-maydan O‘zbekiston milliy qonunchiligida bir qator muhim o‘zgarishlar kuchga kiradi. Ular standartlashtirish, qurilish xavfsizligi, ziyorat tartibi, migratsiya xizmatlari, sog‘liqni saqlash, tashqi savdo, bojxona va davlat xizmatlarini raqamlashtirish kabi yo‘nalishlarni qamrab oladi.

Endilikda har qanday darajadagi standartlarni qo‘llash ixtiyoriy xususiyat kasb etadi. Shu bilan birga, xalqaro, mintaqaviy va xorijiy standartlarni respublika hududida qabul qilish bo‘yicha xalqaro amaliyot joriy etiladi. Rasmiy standartlar ro‘yxati milliy standartlar darajasida shakllantiriladi. Bu biznes va ishlab chiqaruvchilar uchun texnik talablarni qo‘llashda moslashuvchanlikni oshirishi bilan ahamiyatlidir.

Yana bir muhim yangilik yangi qurilayotgan ko‘p kvartirali uylar xavfsizligi bilan bog‘liq. 1-maydan boshlab bunday uylarning loyiha hujjatlarida har bir podyezd, lift va tutash hududda kuzatuv kameralarini, kirish eshiklarida esa domofon majmualarini o‘rnatish nazarda tutiladi.

Diniy ziyoratlarni tashkil etish tartibida ham raqamlashtirish kuchaytirilmoqda. 2026-yil 1-maydan boshlab umra ziyoratiga borish “Haj va Umra” yagona portali orqali majburiy ro‘yxatdan o‘tish asosida amalga oshiriladi. Bu tizim ziyoratchilarni ro‘yxatga olish jarayonini shaffoflashtirish va ma’lumotlarni yagona elektron platformada yuritishga xizmat qiladi.

Migratsiya va personalizatsiya sohasida ham yangi tajriba boshlanadi. Toshkent, Samarqand va Farg‘ona viloyatlari, shuningdek, Qoraqalpog‘iston Respublikasining ayrim tuman yoki shaharlarida ichki ishlar organlarining migratsiya va personalizatsiya bo‘linmalarida sun’iy intellekt texnologiyalari asosida ishlaydigan “aqlli” migratsiya punktlari tashkil etiladi. Ularda fuqarolarning o‘z-o‘ziga xizmat ko‘rsatish imkoniyati yaratiladi.

Sog‘liqni saqlash sohasida esa infarkt va insultga qarshi kurashish bo‘yicha Milliy dastur bosqichma-bosqich amaliyotga joriy etiladi. U “Stent for Life” va “Action Plan for Stroke” kabi xalqaro dasturlar asosida ishlab chiqilgan. Dastur doirasida xavf guruhidagi aholini erta aniqlash, shoshilinch tibbiy yordam algoritmlarini takomillashtirish, tezkor va samarali yordam ko‘rsatish kabi choralar nazarda tutilgan.

Tashqi savdo va bojxona sohasida ham bir qator yengillik va shaffof mexanizmlar joriy etiladi. Respublika hududiga tovarlar olib kirilganda davriy deklaratsiyalash orqali rasmiylashtirish jarayonida har bir tovar partiyasi bo‘yicha bojxona to‘lovlarini alohida to‘lash imkoniyati yaratiladi.

Shuningdek, tashqi savdo bilan bog‘liq notarif tartiblarni belgilashda yangi shaffof mexanizm ishga tushiriladi. Unga ko‘ra, taqiq va cheklovlar reyestri yuritiladi hamda ular joriy etilishidan kamida 3 oy oldin “Yagona darcha” bojxona axborot tizimida e’lon qilinadi. Bundan tashqari, vakolatli davlat idoralari va ularning quyi tashkilotlari tomonidan ko‘rsatiladigan xizmatlar uchun yig‘imlar miqdori va hisob-kitobi ham mazkur tizimda ochiq joylashtiriladi.

Arxiv xizmatlarini ko‘rsatishda ortiqcha hujjat talab qilish amaliyoti qisqartiriladi. Jumladan, arxiv hujjatlarini tartibga keltirish bo‘yicha kompetentlik attestatsiyasidan o‘tishda tavsiya xati, tematik so‘rovlar bo‘yicha ma’lumotnoma berishda so‘ralayotgan hujjat nusxasi, ayrim arxiv hujjatlarini vaqtincha xorijga olib chiqishda qo‘shimcha tasdiqlovchi hujjatlarni talab qilish bekor qilinadi.

Shuningdek, bolalikdan nogironligi bo‘lgan, I va II guruh nogironligi belgilangan fuqarolar uchun davlat xizmatlari soddalashtiriladi. Nogironlikni belgilash jarayonida tibbiy muassasalarga imtiyozli davolanish uchun yo‘llanma shakllantirish va elektron navbatga qo‘yish kompozit shaklda amalga oshiriladi.

Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari bo‘yicha ham yagona yondashuv mustahkamlanmoqda. Barcha turdagi litsenziya, ruxsat va xabardor qilish jarayonlari “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari to‘g‘risida”gi Qonun asosida tartibga solinadi hamda faqat “Litsenziya” axborot tizimi yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali amalga oshiriladi. Bunda Markaziy bank va Istiqbolli loyihalar milliy agentligi vakolatiga kiruvchi ayrim tartib-taomillar mustasno hisoblanadi.

Umuman olganda, 1-maydan kuchga kiradigan o‘zgarishlar davlat xizmatlarini raqamlashtirish, aholi xavfsizligini oshirish, sog‘liqni saqlash tizimida profilaktikani kuchaytirish, tashqi savdo tartiblarini shaffoflashtirish va fuqarolar uchun ortiqcha byurokratik to‘siqlarni kamaytirishga qaratilgan. Bu esa davlat boshqaruvida ochiqlik, qulaylik va samaradorlikni ta’minlash yo‘lidagi navbatdagi qadam sifatida baholanadi.