Oliy Majlis Senatining 16-yalpi majlisida O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining 2025-yildagi faoliyati yuzasidan hisoboti eshitildi. Hisobotda mamlakat moliya tizimi barqarorligini ta’minlash, inflyatsiyani pasaytirish, banklar barqarorligini mustahkamlash hamda kiberxavfsizlikni kuchaytirish bo‘yicha amalga oshirilgan ishlar sarhisob qilindi.
Ta’kidlanishicha, 2025-yilda Markaziy bank faoliyatining asosiy yo‘nalishlari inflyatsiyani nazorat ostida ushlab turish, bank tizimini yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan xatarlardan himoya qilish va aholining jamg‘arish faolligini rag‘batlantirishga qaratildi.
Hisobotga ko‘ra, yil yakunida inflyatsiya darajasi 2024-yildagi 9,8 foizdan 7,3 foizgacha pasaydi. Bazaviy inflyatsiya ham 7,3 foizdan 5,7 foizga tushdi. Bu mamlakat iqtisodiyotida narxlar o‘sishi sur’atlari sekinlashib, inflyatsion jarayonlar barqarorlashayotganini ko‘rsatadi.
2025-yilda O‘zbekistonning yalpi xalqaro zaxiralari ham sezilarli darajada oshdi. Yil yakuniga kelib ularning hajmi 1,6 baravarga ko‘payib, 66,3 milliard dollarga yetdi. Shuningdek, Markaziy bankning qimmatli qog‘ozlar portfeli 1,5 milliard dollarni tashkil etdi.
Iqtisodiy faollikni qo‘llab-quvvatlash maqsadida yil davomida aholi va tadbirkorlik subyektlariga 330 trillion so‘mlik kredit mablag‘lari ajratildi. Shu bilan birga, kreditlar sifati ustidan nazorat ham kuchaytirildi. Natijada muammoli kreditlar ulushi 3 foizgacha kamaydi, ularni zaxiralar bilan qoplash darajasi esa 87 foizdan 94 foizgacha oshdi.
Bank tizimining moliyaviy barqarorligi ko‘rsatkichlari ham ijobiy dinamikani namoyon etdi. Xususan, kapital yetarliligi ko‘rsatkichi 18,3 foiz, likvidlikni qoplash me’yori 208 foiz, sof barqaror moliyalashtirish me’yori esa 120 foiz darajasida shakllandi. Bu bank tizimining turli xatarlarga nisbatan yetarlicha bardoshli ekanini ko‘rsatadi.
Hisobotda raqamli moliyaviy xizmatlar xavfsizligini ta’minlash masalasiga ham alohida e’tibor qaratildi. To‘lov tizimlari infratuzilmasini takomillashtirish, kiberhujumlar va moliyaviy firibgarliklarning oldini olish bo‘yicha qator chora-tadbirlar amalga oshirilgani qayd etildi.
Muhokamalar davomida senatorlar tijorat banklari, to‘lov tashkilotlari va to‘lov tizimi operatorlari ustidan nazorat mexanizmlarini yanada takomillashtirish, bank va to‘lov tizimlarida kiberxavfsizlikni kuchaytirish hamda moliyaviy xizmatlar sohasida firibgarlikka qarshi kurashish bo‘yicha qator takliflarni ilgari surdi.
Mutaxassislar fikricha, inflyatsiyaning pasayishi, xalqaro zaxiralarning o‘sishi va bank tizimining barqarorlashuvi mamlakat iqtisodiyotining mustahkamlanayotganidan dalolat beradi. Shu bilan birga, raqamli moliya xizmatlari kengayib borayotgan sharoitda kiberxavfsizlik va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish ustuvor vazifa bo‘lib qolmoqda.