Shahar yo‘l harakatini boshqarishning yangi bosqichi boshlanmoqda. Endi chorrahalar transport oqimini real vaqt rejimida tahlil qiladigan, vaziyatga qarab signal fazalarini o‘zgartiradigan zamonaviy tizim bilan ishlaydi. Bu esa tirbandlikni kamaytirish, qatnov vaqtini qisqartirish va harakatni ancha tartibli qilishga xizmat qiladi.

Mazkur islohotlar bevosita Prezidentning “Toshkent shahrida transport tizimi boshqaruvini takomillashtirish hamda tirbandliklarning oldini olishga qaratilgan qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori bilan bog‘liq. Ushbu hujjat PQ–368-son bilan 2025-yil 4-dekabrda qabul qilingan bo‘lib, unda Toshkent transport tizimini 2030-yilgacha rivojlantirishning maqsadli ko‘rsatkichlari belgilab berilgan.

Yangi tizimning asosiy farqi shundaki, svetoforlar endi “qat’iy jadval” bo‘yicha emas, balki sensor, kamera va tahliliy qurilmalar orqali kelayotgan ma’lumotlarga qarab ishlaydi. Masalan, bir yo‘nalishda mashina kam bo‘lsa, yashil chiroq bekorga uzoq yonib turmaydi, aksincha, tirbandlik ko‘proq tomonga ustunlik beriladi. Ayrim holatlarda tizim avtobus yaqinlashayotganini ham aniqlab, jamoat transporti jadvaldan chiqib ketmasligi uchun yashil signalni uzaytirishi mumkin.

Bu ishlar Tashkentdagi Intellektual transport tizimi doirasida olib borilmoqda. Avvalroq poytaxtda yagona Yo‘l harakatini boshqarish markazi ishga tushirilishi, 100 ta “aqlli” chorraha tashkil etilishi va transport oqimini sun’iy intellekt yordamida kuzatish hamda boshqarish rejalari ma’lum qilingan edi.

Amaliy ishlar ham allaqachon boshlangan: mart oyidagi rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, Bobur, Sebzor, Maxtumquli, Ahmad Donish va boshqa yo‘nalishlarda yangi tayanch ustunlar, ankker bloklari va svetofor obyektlari o‘rnatilmoqda. Ayrim nuqtalarda yangi svetoforlar allaqachon ishga tushirilgan.

Qisqasi, “aqlli” svetoforlar faqat zamonaviy ko‘rinish uchun emas. Ularning maqsadi - haydovchi, piyoda va jamoat transporti uchun qulayroq, tezroq va xavfsizroq shahar muhitini yaratish. Agar loyiha to‘liq ishlasa, Toshkent chorrahalari asta-sekin tirbandlikka moslashadigan, vaziyatni “his qiladigan” tizimga aylanadi.