O‘zbekistonda yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash, yo‘l infratuzilmasini yaxshilash va tirbandliklarni kamaytirish masalalari davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri bo‘lib qolmoqda. So‘nggi yillarda yo‘l qurilishi va ta’mirlashga ajratilgan mablag‘lar sezilarli darajada oshdi, zamonaviy texnologiyalar joriy etildi, yo‘l nazorat tizimida raqamlashtirish jarayonlari yo‘lga qo‘yildi. Shunga qaramay, avariya holatlari va inson talofatlari soni hanuz yuqori ekani ushbu sohada yanada chuqurroq va tizimli choralar ko‘rishni talab etmoqda.

Mamlakatimizda o‘tgan yil davomida minglab yo‘l-transport hodisalari qayd etilgan bo‘lib, ularda ko‘plab fuqarolar jabrlangan va halok bo‘lgan. Har kuni o‘rtacha bir necha insonning yo‘llarda halok bo‘layotgani jamiyat uchun jiddiy ogohlantiruvchi omil sifatida baholanmoqda. Yo‘l xavfsizligi, eng avvalo, yo‘l tarmoqlarining texnik holati, qulayligi va tashkil etilish darajasi bilan bevosita bog‘liq. Ayrim hududlarda infratuzilma yaxshilanib, avariya ehtimoli kamaygan bo‘lsa-da, ba’zi viloyat va tumanlarda muammo dolzarbligicha qolmoqda.

Shu maqsadda mamlakatda “Xavfsiz yo‘l” milliy dasturi boshlanganini e’lon qilish yo‘l harakati xavfsizligini yangi bosqichga olib chiqishga qaratilgan muhim tashabbus bo‘ldi. Dastur doirasida yo‘l infratuzilmasini rivojlantirish, xavfli yo‘l uchastkalarini aniqlash va tartibga keltirish, piyodalar va haydovchilar uchun xavfsiz sharoit yaratish rejalashtirilmoqda. “Xavfsiz yo‘l va xavfsiz piyoda” respublika jamg‘armasi faoliyati qayta tashkil etilib, uning mablag‘lari eng avvalo avariya ko‘p sodir bo‘layotgan hududlarga yo‘naltiriladi. Yo‘llardagi xavfli nuqtalarni bosqichma-bosqich bartaraf etish, magistral yo‘llarni qayta tashkil qilish va piyodalar harakatini qulaylashtirish, shuningdek, zamonaviy yo‘l belgilari va svetofor tizimlarini joriy etish ishlari amalga oshiriladi.

Bundan tashqari, yo‘l infratuzilmasini rivojlantirish jarayoniga jamoatchilik fikri ham faol jalb etiladi. Elektron portal orqali aholining taklif va mulohazalari yig‘iladi, qaysi hududda svetofor, piyodalar yo‘lagi yoki belgi zarur ekani bo‘yicha ovoz berish imkoniyati yaratiladi. Natijalar ochiq e’lon qilinib, bajarilgan ishlar yuzasidan shaffoflik ta’minlanadi. Bu yondashuv yo‘l boshqaruvi tizimiga fuqarolik nazoratini kiritish orqali ishonchni mustahkamlashga xizmat qiladi.

Yo‘l harakati madaniyatini oshirish ham dastur doirasidagi muhim yo‘nalishlardan biri hisoblanadi. Qoidabuzarliklarni kamaytirish, surunkali intizomsiz haydovchilarni javobgarlikka tortish, bolalar va yoshlar orasida yo‘l xavfsizligi bo‘yicha bilimlarni oshirishga alohida e’tibor qaratiladi. Maktab va bog‘chalarda maxsus dasturlar yangilanadi, yo‘l harakati qoidalariga oid vizual va animatsion materiallar tayyorlanadi, tarbiyaviy loyihalar yo‘lga qo‘yiladi.

Shu bilan birga, shaharlararo va shahar ichidagi jamoat transporti tizimini takomillashtirish, qatnovlarni qulay va izchil qilish, tirbandliklarni kamaytirish ham muhim vazifa sifatida belgilab qo‘yilgan. Avtobus parkini yangilash, marshrutlarni kengaytirish va yo‘lovchilar uchun qulay transport xizmatlarini joriy etish orqali haydovchilarning shaxsiy avtomobillardan foydalanish zarurati qisqartirilishi kutilmoqda.

Yangi chora-tadbirlarning asosiy maqsadi – inson hayoti va salomatligini himoya qilish, yo‘llarda xavf omillarini keskin kamaytirish, fuqarolar uchun xavfsiz, tartibli va qulay transport muhitini yaratishdir. Yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash faqatgina texnik tadbirlar emas, balki ijtimoiy mas’uliyat, madaniyat va hamjihatlik talab etadigan umumxalq vazifasi ekanligi yana bir bor ta’kidlanmoqda.